Kategorie
Historyczne Popularnonaukowe Recenzje

„Burza nad Provinz Pommern“ – L. Adamczewski

II wojna światowa to nie tylko działania wojenne, śmierć i zniszczenie. Składa się na nią również życie codziennie przed, w trakcie i po jej zakończeniu, oraz skomplikowane, wielopoziomowe zależności i procesy, które pozwalają ją prowadzić: gospodarka, ludzie, badania naukowe. Zapraszam do książki, która zabierze Cię na wycieczkę po drugowojennej Provinz Pommern.

Słowem wstępu

Niemiecka Provinz Pommern po II wojnie światowej została podzielona Odrą na część niemiecką – Mecklemburg-Vorpommern oraz polską – województwo zachodniopomorskie. Na mapie ciekawostek i tajemnic II wojny światowej Pomorze Zachodnie jest postrzegane jako obszar o olbrzymiej ich liczbie dzięki wielu pozostałościom z czasów jej trwania. Nie są to jednak historie i miejsca tak znane w kraju jak Zamek Czocha na Śląsku czy Wilczy Szaniec na Mazurach, bardziej obecne w świadomości mieszkańców kraju na Wisłą. Książka Leszka Adamczewskiego może zmienić ten stan rzeczy i przybliżyć część tajemnic, jakie skrywa czas.

Tajemnica tajemnicę pogania….

Tytuł książki – Burza nad Provinz Pommern. Upadek Prowincji Pomorskiej Trzeciej Rzeszy – był dla mnie mylący. Sięgając po nią, byłem przekonany, że będzie to opis walk o Wał Pomorski i dalszych postępów wojsk polsko-radzieckich aż do Odry. I rzeczywiście, znajduje się tam opis działań wojennych z zimy 1945 roku, ale nie jest osią narracji, ponieważ autor skacze po przestrzeni kilku, czy nawet kilkunastu lat, po obszarze całej prowincji oraz wybiera różne tematy. In genere całość krąży wokół różnych militarnych wątków Prowincji Pomorskiej na przestrzeni lat 1933-1947. Może zainteresuje Cię fabryka paliw syntetycznych, która utrzymywała niemieckie wojska w ruchu? A może próby z V-1 i V-2 czy nawet przymiarki do bomby atomowej? Ewentualnie – jak wyglądały pierwsze tygodnie po wkroczeniu wojsk radzieckich? Początki polskiej administracji na Pomorzu Zachodnim i niejasny los Szczecina? Polski konsulat w Szczecinie i jego działalność wywiadowcza? Los Bursztynowej Komnaty? A może skarby kościelne ukryte przed zniszczeniem? Potworne bombardowania miast? Proszę uprzejmie, czytaj.

To tylko niektóre tematy poruszane w książce. Wiele z nich jest owianych mgłą tajemnicy i nieznanych, a ja, nie chcąc psuć lektury, przemilczę szczegóły. Za to z przyjemnością stwierdzę, że Adamczewski dobrze przemyślał swoje dzieło, tworząc spójną, lekką w odbiorze – mimo że niektóre tematy są bardzo ciężkie – pozycję. Pewnym problemem dla czytelnika może być używane wymiennie nazewnictwo miast, raz polskie raz niemieckie, ale na szczęście na końcu książki zamieszczono słownik nazw miejscowości. Zaraz po nim znajduje się bibliografia, z której korzystał autor. Wzbogaca ona wartość tej książki, wskazując zainteresowanym, po co jeszcze mogą sięgnąć, szukając więcej informacji.

Co zmienił czas?

Na przestrzeni dwudziestu trzech rozdziałów poruszane są ciekawostki, historie, tajemnice i legendy. Są to tematy, którymi autor zajmuje się od wielu lat, opublikowawszy kilkanaście książek o tych zagadnieniach. Co ważniejsze, wiele miejsc opisanych w Burzy nad Provinz Pommern można do dzisiaj zobaczyć. I to nie tylko na zdjęciach załączonych w książce, a jest ich dużo (wydrukowanych na wklejkach z papieru kredowego) ale i w samym tekście. Wiele z nich zrobiono przed dwudziestoma laty, co pokazuje stan opisywanych obiektów w tamtym momencie. Tę odległość czasową wytłumaczyć można też tym, że książka jest wznowieniem pozycji z 2012 roku, poprawionym i uzupełnionym dodatkową zawartością. Trudno jest wyczuć to w tekście i w sumie odnalazłem tylko jeden temat, wyraźnie dodany we wznowieniu. Niestety brakuje informacji, że niektóre miejsca się zmieniły. Będąc opuszczone dwadzieścia czy dziesięć lat temu, dzisiaj są zagospodarowane. Rozumiem, że w pewnych tematach i miejscach od dekad nic się nie zmieniło, że są zamknięte i nie da się nic sensownego dopisać, jednakże pozostaje wrażenie, że niewiele dodano do książki w stosunku do pierwszego wydania.

Jeśli szukasz publikacji o tajemnicach zachodniopomorskiego z okresu II wojny światowej, to jest pozycja dla Ciebie. Może stać się punktem wyjścia do dalszego zgłębiania historii tego regionu i wojennych tajemnic w ogóle. Jednocześnie może zachęcić Cię do odwiedzenia opisywanych miejsc. Nie tylko stworzysz sobie plan wycieczki, ale zdobędziesz podstawowe informacje, bez których zobaczysz jedynie zarośnięte resztki żelbetonu w miejscach, gdzie niegdyś pracowały tysiące osób.

Redakcja: Grzegorz Antoszek
Korekta: Anna Kurek
  • TYTUŁ - Burza nad Provinz Pommern. Upadek Prowincji Pomorskiej Trzeciej Rzeszy
  • AUTOR - Leszek Adamczewski
  • WYDAWCA - Replika
  • ROK WYDANIA - 2020
  • LICZBA STRON - 416

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *