W Auschwitz-Birkenau funkcjonowała pracownia, w której powstawały ubrania dla żon oficerów SS. Szyły je młode Żydówki, które dzięki swym umiejętnościom wygrały życie. Jeśli chcecie poznać niezwykłą historię grupy kobiet, które w fabryce śmierci zajmowały się wykrojami, projektowaniem oraz wykonaniem eleganckich i wykwintnych ubrań, to zapraszam Was do lektury.

Futro z kawałków skór

Hedwig Höss, żona Rudolfa, komendanta obozu Auschwitz-Birkenau, stworzyła dla swojej rodziny kawałek raju w królestwie śmierci. Jej rodzina miała wszelkie wygody, w tym piękny ogród, który przylegał do obozu macierzystego Auschwitz. Pracowało nad nim ponad stu pięćdziesięciu więźniów. Dom był piękny i zadbany, a o czystość dbały w nim służące, między innymi Marta Fuchs.

Hedwig Höss coraz lepiej czuła się w nowym miejscu i miała coraz więcej zachcianek. Pewnego dnia zamarzyła o futrze z kawałków skór. Służąca Marta od razu podłapała ten pomysł i wykonała to zadanie wyśmienicie. Żona komendanta była zachwycona i w ten oto sposób Marta została ich prywatną krawcową. Nie była ona jednak jedyną szwaczką pracującą dla rodziny komendanta. Kim były inne? Jak wyglądała ich codzienność? Jak potoczyły się ich losy?

Czy Hedwig była czułą matką i dobrą żoną? Jak traktowała więźniów, którzy pracowali dla niej w ogrodzie i domu oraz zajmowali się jej dziećmi? Jak radziła sobie z wiedzą o miejscu, w którym się znajduje? Ile wiedziała? Ta książka odpowiada na wiele z tych pytań.

Modowe atelier

Aby sprostać oczekiwaniom żon SS-manów, w szwalni pracowało coraz więcej młodych więźniarek, które spełniały modowe marzenia swoich klientek. Były niezwykle utalentowane i zaradne:

potrafiły odtworzyć wykrój na poczekaniu, wystarczyło im jedno spojrzenie na zdjęcie. Marta była utalentowaną artystką i potrafiła naszkicować każdy wzór, nawet od ręki, jeśli zachodziła taka potrzeba (s. 293).

Skąd pozyskiwano materiały? W obozowej Kanadzie było wszystko: piękne tkaniny, guziki, jedwabne nici, suwaki, a nawet maszyny do szycia marki Singer, Pfaff, Frister & Rossmann. Znajdowały się tam też piękne ubrania, które krawcowe z Auschwitz przerabiały dla żon oficerów SS. Pracownia działała aż do 17 stycznia 1945 roku. Co się stało z krawcowymi po wojnie i co miała do powiedzenia ostatnia z żyjących? Bracha Kohút dzieli się z Lucy Adlington swoim bólem i historią, która dzięki tej książce zostaje spisana i zachowana dla następnych pokoleń.

Czy warto przeczytać?

Autorką jest brytyjska historyczka i pisarka. Książka posiada przypisy (niestety na końcu książki) i indeks, który ułatwia wracanie do wybranych treści oraz bibliografię. Jeśli interesujecie się obozami koncentracyjnymi, to jest to lektura jak najbardziej dla Was. Znajdziecie w niej wiele interesujących wątków, które są słabo opisane w innych publikacjach. Książka z jednej strony porusza dość wąskie zagadnienie, z drugiej jest napisana w sposób zakładający, że wstępna wiedza  czytelnika o Auschwitz-Birkenau jest niewielka. Osoby posiadające już wiedzę z tematyki nazistowskich obozów koncentracyjnych mogą momentami czuć się znużone, ale myślę, że jak przejdą od razu do głównej tematyki książki, pomijając fragmenty wprowadzające, to będzie to dla nich bardzo wartościowa lektura.

Dla mnie w Krawcowych Auschwitz najcenniejsze jest ostatnie świadectwo jednej z głównych bohaterek tej książki. Warto dodać, że Bracha Kohút zmarła 14 lutego 2021 roku, krótko po rozmowie z Lucy Adlington. Czuję dużą wdzięczność do autorki, że dotarła do byłej krawcowej z Auschwitz-Birkenau i zdążyła upamiętnić to, co ją spotkało. Przyznam też, że czuję pewien smutek i bezradność. Byli więźniowie obozów koncentracyjnych odchodzą, więc zastanawiam się, ile niezapisanych historii, o których wciąż nie wiemy, zabierają ze sobą na zawsze. Każda usłyszana i utrwalona historia jest cenna, dlatego warto przeczytać Krawcowe z Auschwitz.

Redakcja: Sylwia Kłoda
Korekta: Anna Kurek
  • TYTUŁ - Krawcowe z Auschwitz. Prawdziwa historia kobiet, które szyły, żeby przetrwać
  • TYTUŁ ORYGINALNY - The Dressmakers of Auschwitz: The True Story of the Women Who Sewed to Survive
  • AUTOR - Lucy Adlington
  • TŁUMACZ - Adriana Celińska
  • WYDAWCA - Prószyński i S-ka
  • ROK WYDANIA - 2022
  • LICZBA STRON - 496

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *